یکی از فلزهای مهم و اصلی شهر آذربایجان، نقره است. در ابتدا صنعت نقره سازی از ترکیه به آذربایجان شرقی در سال 1915 میلادی رواج یافت. برای اولین بار در شهر تبریز نیز نقره سازی یافت شد و اکثر نقرهکاران ماهر در این منطقه وجود دارند. از دیرباز تا کنون، صنعت نقره سازی در آذربایجان رواج داشته و یکی از صنایع دستی آذربایجان به حساب میآید. متاسفانه هنر نقره سازی در حال محو شدن و نابودی است و طراحان این صنعت، سراغ مشاغل دیگری رفتهاند. حکاکی کردن بر روی ورقههای نقره، نیاز به دقت بالایی دارد و بسیار ظریف است که طراحان حرفهای میتوانند در این زمینه فعالیت کنند.
قلمزنی بر روی نقره
قلمزنی عبارت است از تزیین و کندن نقوش بر روی اشیای فلزی به ویژه مس ، طلا، نقره ، برنج و یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی . قلمزنی یکی از رشتههای هنرهای سنتی آذربایجان شرقی است که در دسته بندی ، در رده هنرهای صناعی و در گروه فلزکاری قرار دارد .
امروزه برای قلمزنی ابتدا داخل یا زیر ظرف یا سینی مورد نظر را که معمولاً از جنس نقره یا طلا است از محلول قیر و گچ پر میکنند تا سروصدای قلم کمتر به گوش برسد و همچنین مانع از سوراخ شدن ظرف در حین کار شود . سپس نقش مورد نظر را روی ظرف رسم کرده و قلم مناسب را انتخاب کرده و روی سطح ظرف قرار میدهند و با چکش بر انتهای قلم میکوبند تا شیارها و نقشها با تغییر شدت ضربه روی ظرف ایجاد شوند .
قلمهای این هنر متنوع هستند و نامهای خاص خود را دارند مانند قلم سایه و قلم نیمبر. پس از ایجاد نقشها ، قیر را جدا میکنند و روی شیارها گرده زغال میریزند و روی ظرف را با روغن جلای سیاه میپوشانند. به این ترتیب نقشهای قلمزده شده به شکل خط هایی تیره و مشخص دیده میشود
دو سبک اصلی در قلمزنی ایران مطرح است که عبارتند از سبک تبریز و سبک اصفهان. در سبک تبریز برای حرکت قلم و انجام قلمزنی از حرکت و فشار مچ دست استفاده میشود و در سبک اصفهان از ضربات چکش به همین سبب قلم تبریز صاف و کم عمق است ولی قلم اصفهان عمیقتر میباشد.
